Depresja

Depresja jest najbardziej rozpowszechnionym zaburzeniem psychicznym na świecie. Obecnie coraz częściej dotyka młode osoby, średnia wieku jej początków wynosi dziś poniżej 15 lat.

Każdy z nas w jakimś momencie życia doświadczył stanu depresyjnego. Poczucie straty i bólu są nieodłączną częścią naszego życia. Przeżywamy wtedy swego rodzaju żałobę pogrążając się w smutku. Towarzyszą nam czarne myśli, bezsilność... Z czasem jednak uwalniamy się od tych łagodnych stanów depresyjnych i idziemy dalej. Depresja jako zaburzenie jest o wiele cięższa i nie zawsze ludziom udaje się samodzielnie z niej wyswobodzić.

Kiedy pojawia się depresja, przestajesz żyć. Rozpoczyna się nikła egzystencja pozbawiona nadziei na lepsze jutro. Trudność sprawia Ci otworzenie oczu o poranku, a wstanie z łóżka wydaje się rzeczą niemożliwą. Depresja odbiera Ci poczucie własnej wartości. Tracisz zainteresowania, to co było Twoją pasją nie sprawia Ci już przyjemności. Toniesz, zamknięty we własnym umyśle, zbyt słaby by krzyczeć.

Depresja dotyka głównie czterech obszarów. Pojawiają się zaburzenia nastroju, myślenia/poznawcze, fizyczne i motywacyjne. Często pojawiają się niepokój i stany lękowe. W przypadku diagnozowania depresji mamy grupy objawów opisane w Klasyfikacji Zaburzeń Psychicznych i Zaburzeń Zachowania ICD-10, z których przynajmniej część powinna wystąpić. Do częstych należą:

  •  osłabienie koncentracji i uwagi

  •  niska samoocena i mała wiara w siebie

  •  poczucie winy i małej wartości (nawet w epizodach o łagodnym nasileniu)

  •  pesymistyczne, czarne widzenie przyszłości

  •  myśli i czyny samobójcze - zaburzenia snu

  •  zmniejszony apetyt

Do tzw. zespołu somatycznego (dotyczącego ciała), który często może występować przy depresji, muszą wystąpić cztery z poniższych objawów:

  •  wyraźna utrata zainteresowań lub zadowolenia w zakresie aktywności zwykle sprawiających przyjemność

  •  brak reakcji emocjonalnych wobec wydarzeń i aktywności, które zwykle wyzwalają takie reakcje

  •  wcześniejsze niż zwykle (o 2 godziny lub więcej) poranne budzenie się

  •  nastrój silniej obniżony rano

  •  wyraźny spadek łaknienia

  •  spadek masy ciała (5% lub więcej w ciągu ostatniego miesiąca)

  •  wyraźny spadek libido

Często występują również lęki, przewlekły stres wyniszczający powoli organizm oraz podniecenie ruchowe, a wahania nastroju mogą być maskowane nadużywaniem alkoholu, narastaniem fobii, natręctw, bądź pojawianiem się dolegliwości hipochondrycznych. Aby rozpoznać epizod depresyjny objawy muszą się utrzymywać co najmniej 2 tygodnie. Zaburzenia snu charakteryzują się wczesnym budzeniem się rano i co najgorsze właśnie w godzinach porannych depresja się nasila.

Epizody depresyjne możemy podzielić na łagodny, umiarkowany oraz ciężki. Rozróżnienie tych epizodów nie jest proste, gdyż trzeba wziąć pod uwagę mnóstwo czynników składających się na zachowania osoby w różnych sytuacjach życiowych, dlatego powinni tego dokonywać wykwalifikowani psycholodzy i psychiatrzy.

Epizod Depresji Łagodny

W przypadku epizodu łagodnego muszą wystąpić co najmniej dwa z następujących trzech objawów:

  •  obniżony nastrój w stopniu wyraźnie odchodzącym od normy dla danej osoby, utrzymujący się przez większość dnia i niemal co dzień, z reguły nie podlegający wpływowi zdarzeń zewnętrznych i trwający co najmniej 2 tygodnie.

  •  utrata zainteresowań lub zadowolenia w zakresie aktywności, które zwykle sprawiały przyjemność

  •  zmniejszona energia lub zwiększona męczliwość

Dodatkowo występuje/ją objawy wymienione poniżej, dopełniając łączną ich liczbę do co najmniej czterech:

  •  spadek zaufania lub szacunku do własnej osoby

  •  nieracjonalne poczucie wyrzutów sumienia lub nadmiernej, nieuzasadnionej winy

  •  nawracające myśli o śmierci lub samobójstwie, bądź jakiekolwiek zachowania samobójcze

  •  skargi na zmniejszoną zdolność myślenia lub skupienia się, albo jej przejawy, takie jak niezdecydowanie lub wahanie się.

  •  zmiany w zakresie aktywności psychoruchowej, w postaci pobudzenia lub zahamowanie

  •  zaburzenia snu wszelkiego typu

  •  zmiany łaknienia (wzrost lub spadek) wraz ze zmianą wagi

Epizod Depresji Umiarkowany

W epizodzie umiarkowanym występują co najmniej dwa z trzech podstawowych objawów. Możemy również wymienić dodatkowe objawy jak w przypadku epizodu łagodnego, jednak teraz dopełniają łączną liczbę objawów do co najmniej 6.

Epizod Ciężkiej Depresji

W przypadku ciężkiego epizodu depresyjnego rozróżniamy go również ze względu na obecność lub brak objawów psychotycznych.

Wyraźnie widzimy cierpienie chorej osoby. Ma ona poczucie bezwartościowości, niską samoocenę. W tym stanie szczególnie często występują próby samobójcze. Niemal zawsze występują objawy somatyczne.

Spełnione są ogólne kryteria ezpizodu depresyjnego; znów widzimy co najmniej dwa z trzech objawów. Objawy dodatkowe tym razem dopełniają liczbę wszystkich objawów do co najmniej ośmiu.

Pojawia się dystres (przewlekły stres) i kłopoty w wykonywaniu pracy oraz codziennych obowiązków, jednak nie zaburza spełniania ich całkowicie. W epizodzie umiarkowanym pojawia się już większa ilość objawów oraz występują wyraźne trudności z wykonywaniem pracy i spełnianiem obowiązków domowych.

W epizodzie ciężkim mogą wystąpić objawy psychotyczne. W takim przypadku występuje jedno z następujących:

- urojenia lub omamy inne niż wyliczone jako typowo schizofreniczne. Najczęściej są to urojenia o treści depresyjnej, obarczenia winą, hipochondrycznej, nihilistycznej, odnoszącej się do siebie lub prześladowczej.

- osłupienie depresyjne (inaczej stupor: brak reakcji na bodźce zewnętrzne)

Jeśli występują omamy słuchowe, mają postać oszczerczych lub oskarżających głosów. Również omamy węchowe mogą narażać chorą osobę na nieprzyjemne odczucia.

Zaburzenia Depresyjne Nawracające

Są to powtarzające się epizody depresji. Czasem bezpośrednio po nich mogą pojawić się krótkotrwałe stany wzmożonego samopoczucia i aktywności, podobne do hipomanii *. Pierwszy epizod pojawia się późno, przypadając na 50 rok życia. Czas trwania to ok 3-12 m-cy. Pomiędzy nawrotami osoba wraca do pełni zdrowia, czasem jednak zdarzają się stany przewlekłe - częściej w podeszłym wieku. Poszczególne epizody są często powodowane wydarzeniami życiowymi.

 

 * hipomania - objawy przypominające epizod manii, charakteryzujący się wzmożonym samopoczuciem, euforią, nadmiarem energii. Hipomania ma jednak słabsze objawy.


Tekst opracowała Paula Czahorowska
na podstawie Klasyfikacji Zaburzeń Psychicznych i Zaburzeń Zachowania ICD-10

 

Sponsorzy i przyjaciele:
Crs Modus Marzena WawroDzielnica Ursynów m.st. Warszakraboxrotomedia